An engem méisproochege Land wéi Lëtzebuerg ass et wichteg, datt déi staatlech a kommunal Kommunikatioun souwuel funktionell wéi och gesellschaftlech equilibréiert gestalt gëtt. D’Zil soll et sinn, esou vill Leit wéi méiglech z’erreechen, ouni dobäi déi eege sproochlech Identitéit ze vernoléissegen.
Aus funktioneller Siicht ass et sënnvoll, datt déi dräi administrativ unerkannt Sproochen – Lëtzebuergesch, Däitsch a Franséisch – an offizielle Matdeelunge grondsätzlech berécksiichtegt ginn. Si bilden d’Fundament vun der staatlecher Kommunikatioun a garantéieren d’Verständlechkeet souwéi eng institutionell Kontinuitéit.
Doriwwer eraus soll Lëtzebuergesch konsequent an alle staatlechen a kommunale Matdeelunge enthale sinn. Dat huet manner e prakteschen, mee éischter e symbolesche Wäert, well e groussen Deel vun der Bevëlkerung och Däitsch oder Franséisch versteet. D’Presenz vum Lëtzebuergeschen weist, datt de Staat seng eege Sprooch aktiv fleegt a fërdert. Gläichzäiteg stäerkt dat bei de Biergerinnen a Bierger d’Gefill, datt hir Sprooch am ëffentleche Raum unerkannt a sichtbar ass.
En anere positiven Effekt ergëtt sech duerch déi parallel Duerstellung vu méi Sproochen. Biergerinnen a Bierger – souwuel Awunner wéi och zougezunne Persoune – kréien doduerch d’Méiglechkeet, Texter mateneen ze vergläichen. Op dës Aart a Weis ka Lëtzebuergesch och informell an niewebäi geléiert ginn, andeems bekannt Inhalter a verschiddene Sprooche géigeniwwer gestallt ginn. Dat ka besonnesch fir Persoune mat éischte Sproochkenntnisser eng nidderschwellech Léierhëllef duerstellen. Mee och fir Lëtzebuerger selwer, déi hir eege Sprooch ni richteg schreiwe geléiert hunn an heiansdo Problemer mam Liese vun hirer eegener Sprooch hunn, kann dat eng pragmatesch a subtil Méiglechkeet sinn, hir eege Sprooch besser kennen ze léieren.
Zousätzlech gëtt duerch déi konsequent Notzung vum Lëtzebuergeschen an offizielle Matdeelunge fir jidderee sichtbar, datt et sech ëm d’Landessprooch handelt. Och fir auslännesch Matbiergerinnen a Matbierger entsteet esou e méi staarkt Bewosstsinn fir d’sproochlech Realitéit vum Land. Och wa Lëtzebuergesch am Alldag net ëmmer déi primär Kommunikatiounssprooch ass, gëtt seng Bedeitung als identitéitsstëftend Element kloer ervirgehuewen.
Ergänzend kënnen – jee no Zilgrupp a Kontext – weider Sprooche wéi Englesch oder Portugisesch dobäikommen, fir d’Reechwäit ze erhéijen. Dobäi soll awer op eng kloer a konsequent Struktur opgepasst ginn, fir eng oniwwersiichtlech Villzuel u Sproochversiounen ze vermeiden.
Am Ganze bitt esou e Modell d’Méiglechkeet, Verständlechkeet, Integratioun a sproochlech Identitéit mateneen ze verbannen.
Lëtzebuergesch gëtt dobäi duerch Visibilitéit an eng kontinuéierlech Presenz am Alldag zu enger selbstverständlecher Normalitéit am ëffentleche Raum.
Carlo Bretsch
Lieserbréif: Virschlag fir d’sproochlech Gestaltung vu staatlechen a kommunale Matdeelungen zu Lëtzebuerg
