Et ass nees eng Petitioun fir d’Lëtzebuerger Sprooch ënnerwee https://www.petitiounen.lu/fr/petition/4004
Dës Petitioun vum David Delvaux geet an deem Sënn zimmlech wäit, well d’Léieren vun eiser Sprooch sollt obligatoresch gemaach ginn. Hei ënnendrënner en Text vum Carlo Bretsch, dee grad esou der Meenung ass, datt d’Integratioun an eis Gesellschaft sech am Beschten iwwer de Wee vun der Sprooch maache léisst, mat allerdéngs dem groussen Ënnerscheed, datt déi Zort vu ‘formation continue’ fir Auslänner net obligatoresch däerf ginn.
Souwisou ass d’Léieren dat eent an an d’Praxis ëmsetzen dat anert: Wat notzt et, wann een d’Sprooch zwar geléiert huet, si awer net am Alldag benotzt?! Dozou déi heiten Iwwerleeungen vum Carlo Bretsch
D’lëtzebuergesch Sprooch ass e wichtege Bestanddeel vum gesellschaftlechen Zesummeliewen zu Lëtzebuerg. Gläichzäiteg weist sech am Alldag ëmmer méi, datt Lëtzebuergesch a ville Beräicher duerch aner Sproochen – besonnesch Franséisch – verdrängt gëtt. Vill Bierger empfannen dat als Aschränkung, well si sech net fräi an hirer eegener Sprooch ausdrécke kënnen.
Dobäi geet et manner ëm eng Ofleenung vun anere Sproochen, mee villméi ëm de Wonsch, Lëtzebuergesch am Alldag weiderhin benotze ze kënnen.
Och muss berécksiichtegt ginn, datt Lëtzebuerg en eenzegaartegen Aarbechtsmaart mat villen internationalen Aarbechtskräfte mat verschiddene Sproochen huet. A ville Branchen, besonnesch am Handel, an der Gastronomie oder am Gesondheetswiesen, ass Méisproochegkeet eng Noutwendegkeet. Vill Aarbechter hunn awer weder d’Zäit nach d’Motivatioun, eng nei Sprooch ëmfaassend ze léieren, besonnesch wann dat net direkt fir hir berufflech Aktivitéit néideg ass.
Déi aktuell staatlech Moossnamen zur Fërderung vun der lëtzebuergescher Sprooch bestinn zwar, si sinn awer dacks fragmentéiert a virun allem op den Aarbechtsmaart ausgeriicht (z. B. iwwer Systemer wéi d’ADEM-Coupons). Et ginn Offere wéi Online-Plattformen oder Sproochecoursen, mee dës ginn net ëmmer genuch genotzt oder féieren net nohalteg zu enger Verbesserung vun de Sproochkenntnisser am Alldag. Klassesch, éischter op e Léierbuch baséiert Methode stoussen dobäi am Alldag dacks un hir Grenzen, well si net ëmmer de praktesche Fuerderunge vum deegleche Liewen oder vum Beruff entspriechen. A ville Beräicher vum Alldag ass et och méiglech, ouni Kenntnisser am Lëtzebuergeschen auszekommen, wat d’Motivatioun fir d’Sprooch ze léieren zousätzlech reduzéiert.
Erfarungen aus der Praxis weisen zousätzlech, datt Sproochecoursen eleng dacks net duerginn, wann dat Geléiert am Alldag net reegelméisseg benotzt gëtt.
Virun dësem Hannergrond schéngt et sënnvoll ze sinn, méi staark op Motivatioun an Zougänglechkeet ze setzen.
Virschléi fir d’Fërderung vun der lëtzebuergescher Sprooch:
1. Gratis Zougang ouni Aschränkungen
Jiddereen, deen Lëtzebuergesch léiere wëllt, soll dat einfach an ouni bürokratesch Aschränkunge kënne maachen. Den Zougang zu Sproochecoursen soll prinzipiell gratis an ouni speziell Viraussetzunge méiglech sinn.
Besteeënd Offere solle besser koordinéiert, vereinfacht a méi visibel gemaach ginn, sou datt Interesséierter méi séier an op eng einfach Aart a Weis deelhuele kënnen.
2. Fokus op Alldagssprooch (A1-Niveau)
D’Zil soll net an éischter Linn d’perfekt Beherrschung vun der Sprooch sinn, mee d’Fäegkeet, sech am Alldag verstännegen ze kënnen.
Schonn elementar Kenntnisser um A1-Niveau kënnen e wichtege Bäitrag zur Integratioun leeschten. Dacks geet et duer, einfach Froen ze verstoen oder grondleeënd Begrëffer ze benotzen. Dat reduzéiert d’Angscht virum Schwätzen a fërdert d’Bereetschaft, d’Sprooch aktiv ze benotzen.
Esou e praxisorientéierten Usaz kéint dozou bäidroen, vill méi Leit zum Léieren ze motivéieren wéi klassesch a laang Sproochecoursen.
3. Méi staarkt Abanne vun der Aarbechtswelt
D’Aarbechtsplaz ass eng vun de wichtegste Plaze fir Integratioun a fir d’Sprooch ze léieren. Dofir soll d’Aarbechtswelt méi staark an d’Fërderung vun der lëtzebuergescher Sprooch agebonne ginn.
Dobäi schéngt et sënnvoll, manner op klassesch, schoulméisseg organiséiert Sproochecoursen ze setzen, an éischter op flexibel a praxisno Léierformater, déi un de jeeweilegen Aarbechtsalldag ugepasst sinn.
4. Roll vun der Schoul an de Kannerstrukturen
D’Liewen an d’Weidergi vun enger Sprooch hänkt staark vun de kommende Generatiounen of. Schoul- a Betreiungsstrukturen kënnen dobäi eng wichteg Roll spillen, andeems – wann et méiglech ass – Lëtzebuergesch als Alldagssprooch benotzt gëtt an esou op eng einfach a positiv Aart a Weis vermëttelt gëtt.
Méiglech Moossname kéinte sinn:
– Kuerz, an den Aarbechtsalldag integréiert Léiereenheeten, déi sech un der konkreter berufflecher Situatioun orientéieren
– fräiwëlleg, praxisorientéiert a liicht zougänglech Offeren, déi den Aarbechtsoflaf net beaflossen an och keng zousätzlech Belaaschtung fir dat anert Personal duerstellen
– finanziell Ureizer fir Betriber, déi hire Mataarbechter esou praxisno Léierméiglechkeeten ubidden
Je no Betribsgréisst an Aktivitéitsberäich kënne verschidde Modeller sënnvoll sinn – vu kuerzen internen Léiereenheete bis hin zu ergänzenden externen Offeren.
Gläichzäiteg kënnen elementar Sproochkenntnisser och fir d’Aarbechter selwer e Virdeel duerstellen, zum Beispill duerch besser Aussiichten op en Avancement oder méi breet Asazberäicher.
Fazit
D’Fërderung vun der lëtzebuergescher Sprooch soll virun allem iwwer Motivatioun, Zougänglechkeet an déi praktesch Uwendbarkeet am Alldag erfollegen.
E vereinfachten Zougang, e Fokus op grondleeënd Sproochkenntnisser an eng méi staark Abannung vun der Aarbechtswelt kéinten dozou bäidroen, d’Notzung vun der lëtzebuergescher Sprooch nohalteg ze stäerken, ouni dobäi d’Offenheet an déi wirtschaftlech Realitéit vum Land ze beaflossen.
Carlo Bretsch: Fërderung vun der lëtzebuergescher Sprooch duerch Motivatioun, Zougänglechkeet an Alldagspraxis
