Am Kader vun der EU-Initiativ “Critical Raw Materials Act”, déi d’Zil huet, strategesch wichteg Rohmaterialien aus Europa ze sécheren, kéint Lëtzebuerg mat der Antimon-Minn zu Géisdref eng nei Roll am Rohstoffberäich spillen, huet RTL gemellt. Antimon – e seelen Element dat hautdesdaags haaptsächlech an Batterien, Plastiks a militärescher Technologie benotzt gëtt – kéint do nees gefördert ginn. D’Reserve ginn op ronn 50 Mineralien am Site geschaat, dovu vill mat héijer strategescher Bedeitung. De Marc Thoma hat sech scho virun e puer Joer fir dee Site mat der “seltener Erde” intresséiert an Recherchen um Terrain gemach.
Selten Erd -Antimon . zu Géisdref
Am Dierfchen Géisdref – fréier Giesduerf genannt –, héich iwwert dem Sauerdall, gouf zanter Mënschegedenken no engem raren Erz, dem Antimon, gebuddelt. Op der Plaz- genannt „op der Tonn“ – wat fir „Tumulus“ steet – si réeimesch Griewer an och Iwwerreschter vun enger réimescher Villa fonnt ginn. An och do fënnt een nach ëmmer Spueren am Buedem vu ganz ale vertikale Buerschächt.
De Lokalhistoriker John Mersch „Si woussten och, eppes domadder unzefänken , et konnt als Legéierung mat Bläi a Koffer benotzt ginn . D’Reimer hu vill iwwer Erzverwendung, Erzschmëlzen a Schmieden gewosst.“
Fakt ass: Antimon war scho laang virun eiser Zäitrechnung bekannt a gouf an der Bronzezäit als Zousaz zum Koffer benotzt. Och d’Chinesen an d’Babylonier hu schonn Antimon kannt a benotzt als Heel- an Schéinheetspolver. Et ass dofir net verwonnerlech, datt d’Reimer dee raren Erz och verschafft hunn.
Am Mëttelalter ass dat ganzt Wëssen deelweis verluer gaangen. Mee och am fréie Mëttelalter war bekannt, datt op de Koppen zu Géisdref e raren Erz am Buedem läit. De Lokalhistoriker John Mersch huet och erausfonnt, datt Géisdref an ale Schrëften bei de Nopeschrittertümer vun Esch-Sauer, Buerschent, an Useldeng als „Sëlwermine“ verklickert gouf.
Jiddefalls ass schrëftlech beluecht, datt schonn 1354 eng Konzessioun fir Géisdrefer Minnen ausgestallt gi war. Am 16. an 17. Joerhonnert ass Antimon och als Heelmëttel géint Syphilis, Pëscht, Lepra, Féiwer, Giicht an aner Krankheeten agesat ginn. 1683 huet de Schlasshär vun Esch-Sauer, den Alexis du Bost Moulin, op säi Schürfrecht zu Géisdref ausdrécklech higewisen: « …dans la terre d’Esch et autres lieux, les quelles patentes étant jusqu’à présent trouvées. »
Dofir gouf net nëmmen zu Géisdref, mee och an de Nopeschuertschaften no Antimon gesicht: an der Mensbaach bei Kaundorf, an der Schlierbaach tëscht Bitsch an Esch-Sauer, an och am Sauerdall tëscht der Rodlermillen an der Direbaach. Obwuel do Spueren fonnt goufen, war de Rendement net grouss genuch, sou datt Géisdref de wichtegste Standort bliwwen ass.
Fakt ass och, datt iwwer d’Joerhonnerten d’Besëtzer vun de Minnen dacks gewiesselt hunn an engem den anere d’Stolleschlësselen an d’Hand gedréckt huet.
Am Industriezäitalter gouf den Antimon haaptsächlech am Bläisaz an der Dréckerei benotzt – eng Mëschung vu ronn 70 % Blei a bal 30 % Antimon.
Am 19. an 20. Joerhonnert waren et virun allem Firmen, Banken a finanziell staark Privatleit, déi d’Minnen exploitéiert hunn – bis 1939. Duerno hu si just nach als Attraktioun a Kuriosum gedéngt.
Mee zanter 2016 si Problemer entstanen: verschidde Stollen hu sech net méi gehalen, an d’Min huet misse zougemaach ginn. Zanterhier leien d’Antimon-Minnen am „Dornröschenschlof“, wéi de grousse Bewässerungsstollen. An dëse Grouwe fënnt een eng ganz speziell Atmosphär, wou ee bei all Schrëtt op Detailer stéisst, déi spierbar maachen, wéi ustrengend d’Aarbecht do gewiescht muss sinn. „ De Lokalhistoriker Mersch : “ Et war eppes steenhaardes – an wat se deemools vläicht net esou gewosst hunn: et hat och e gewësse Prozentsaz u Gëftegkeet – haaptsächlech Arsen an Schwiefel.“
Den Antimon gouf och als Schminkpudder benotzt a gëtt nach haut als homeopathescht Mëttel agesat fir Hautkrankheeten ze behandelen .
D’vertikal Schächter vun deelweis bis zu 70 Meter Déift an horizontal Stollen – bis zu fënnef iwwerteneen – weisen, datt hei vill lass war. Den Antimon gouf op Päerdsween an den Heischtergronn gefouert an op der Plaz geschmolt, déi bis haut „op der Schmelz“ heescht. Duerno gouf en op Päerdsunhänger gelueden an an d’Ausland transportéiert.
Nodeems d’Minnen 1938 zougemaach goufen, hu 1944 d’Preisen nach eng Kéier kuerz probéiert, se nees a Betrib ze huelen fir den Antimon a Geschosser, analgemeng an der Munitioun anzesetzen.
Haut gëtt dee raren Erz an der Autosindustrie, der Satellitte-Technik an och bei Handyen agesat.
De Buergermeeschter Jean-Paul Mathay : “ Mir probéieren elo lues a lues erëm där ganzer Saach méi Dynamik ze ginn … en Deel opzemaachen a fir den Tourismus z’erwäerten … Et ass eng Freed, wann een esou en Attraktiounspunkt an der Gemeng huet.“
An grad elo kéim esou e doudegen Tourismus – eng Aart Antimon-Renaissance – genee richteg … éier den Trump op d’Iddi kënnt, Géisdreff an d’Antimon Minnen ze konfiskéieren ….an net ze vergiessen: 1935 hat Géisdref e Weltrekord opgestallt mam gréissten Antimonblock vun 52 Kilo … deen do ausgebuddelt ginn ass.
Och an der historescher Serie “ et wor emol – Antimon ” op RTL Tëlee kann een zwee Reportagen vum Marc Thoma opruffen déi am Detail deen Antimon zu Géisdref behandelen.
